WYSPY ZIELONEGO PRZYLĄDKA

autor: Asia Charzewska

C A P O V E R D E

W SKRÓCIE:

Do archipelagu należą wyspy: Sal, Santo Antao, Sao Vicente, Sao Tiago, Boavista, Fogo, Sao Nicolau, Maio, Brava i Santa Luzia (niezamieszkała).
Powierzchnia: 4030 km kw.
Stolica: Praia (113 364 mieszkańców)
Liczba ludności: 396 000.
Język urzędowy: portugalski (używa się też kreolskiego).
Religia: głównie chrześcijaństwo.
Klimat: zwrotnikowy suchy.
Średnia roczna temperatura: 25 st. C.



Archipelag położony ok. 500 km na Zachód od wybrzeży Senegalu, składa się z 10 głównych wysp i 5 mniejszych wysepek. Dzielą się one na dwie grupy: Wyspy Zawietrzne (Ilhas de Barlavento) i Podwietrzne (Ilhas de Sotavento). Wyspy Zawietrzne to położone na północy wyspy: Santo Antão, São Vicente, Santa Luzia, São Nicolau, Sal i Boa Vista. Wyspy Podwietrzne leżą na południu, są to Maio, Santiago, Fogo i Brava. Wnętrza wysp są górzyste z najwyższym szczytem Pico – 2829 m n.p.m. Wyspy zajmują powierzchnię 4033 km². Wszystkie, oprócz wyspy Santa Luzia, są zamieszkane.
Wyspa Sal : najbardziej rozwinięta pod względem turystycznym wyspa archipelagu, charakteryzuje się przejrzystą wodą i pięknymi, nieskończenie długimi, piaszczystymi plażami. Ze względu na to, iż ponad 300 dni w roku jest tam słonecznych, nazywana jest rajem dla amatorów kąpieli słonecznych. Wyspa może poszczycić się idealnymi warunkami do uprawiania windsurfingu i kitesurfingu.
Wyspa Sao Vicente: malownicza wyspa, której stolica - Mindelo, to najbardziej kosmopolityczne miasto archipelagu, zwane kulturalną stolicą Wysp Zielonego Przylądka. Odbywają się tu coroczne festiwale muzyczne oraz karnawał, na który chętnie przyjeżdżają mieszkańcy wysp, a także turyści zza granicy. Tu właśnie urodziła się sławna pieśniarka Cesaria Evora.
Wyspa Sao Antao: Wyspa Sao Antao słynie z pięknych krajobrazów. Charakteryzują ją głębokie wąwozy, we wnętrzach których znajdują się niewielkie osady i malownicze zabudowania. Można tu podziwiać pojedyncze domki usytuowane bardzo wysoko na stromych zboczach. Wodę, której nie ma w tak wysoko położonych miejscach, mieszkańcy donoszą z niżej płynących źródeł, używając do tego osiołków.

INFORMACJE PRAKTYCZNE

Czas przelotu: Warszawa - Sal - 7 godz.
Czas lokalny: czas polski minus 2 godz.; kiedy w Polsce obowiązuje czas letni to minus 3 godz.
Język: kreolski i portugalski, można porozumieć się także po angielsku i po włosku
Stolica: Praia (wyspa Santiago) - 113 364 mieszkańców.
Przepisy wjazdowe: Od obywateli RP wymagane są wizy. Wystawiają je placówki dyplomatyczne (najbliższa w Berlinie). Ponadto wizę wjazdową można otrzymać na lotnisku w Prai lub Sal (cena 50 EUR). Przedłużenie wizy możliwe jest na miejscu w urzędzie imigracyjnym. Turysta powinien dysponować wystarczającymi środkami utrzymania na czas pobytu.
Napięcie: 220V, standardowe gniazdka.
Waluta: jednostka monetarna: 1 escudo = 100 centavos; 1 EUR = ok. 110 CVE; wymiany najlepiej dokonywać w lokalnych bankach, gdzie kurs jest zazwyczaj dużo korzystniejszy niż w hotelach.
Przykładowe ceny: butelka wody mineralnej 1,5 l – 100 CVE, butelka coli – 70 CVE, piwo – 70 CVE, bułka – 10 CVE; taxi – ok. 100 CVE/1 km.
Ceny w restauracjach: przystawka: 400 – 1000 CVE, ciepłe danie mięsne: 1000 – 1500 CVE, ciepłe danie z ryby lub owoców morza: 1400 – 3500 CVE, dodatki: 100 – 300 CVE, deser: 350 – 600 CVE.
Zalecane szczepienia, higiena: nie ma obowiązkowych szczepień, jednak od turystów podróżujących przez Senegal wymagany jest wpis do międzynarodowej książeczki zdrowia potwierdzający szczepienie przeciw żółtej febrze. Zalecane jest szczepienie przeciw żółtaczce typu A i B. Istnieje zagrożenie malarią. Szpitale, ośrodki zdrowia i apteki są dość dobrze wyposażone. W stosunku do krajów sąsiednich (Afryka Zachodnia) standardy higieniczne są na dużo wyższym poziomie.
Klimat: suchy zwrotnikowy, roczna suma opadów atmosferycznych wynosi od 100 do 300 mm. Pora deszczowa trwa od lipca do października (szczególnie: sierpień-wrzesień). Często Republikę Zielonego Przylądka nawiedzają długotrwałe susze.
Średnia temperatura powietrza
Rok I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII
Sal 23,6° 21,4° 21° 21,5° 22° 22,5° 23,6° 24,7° 26° 26,3° 26° 24° 22,5°
________________________________________

Telefony: na Wyspach Zielonego Przylądka niektórzy polscy operatorzy telefonii komórkowej mogą nie mieć zasięgu. Prosimy o zdobycie odpowiednich informacji przed wyjazdem. Lokalne połączenia są bardzo drogie – minuta połączenia z Polską w hotelach kosztuje ok. 13 EUR. Na miejscu można zakupić lokalne karty telefoniczne, oferujące tańsze połączenia; można także bez problemu korzystać z Internetu zarówno w hotelach jak i kafejkach Internetowych za opłatą ok. 3 EUR/30 min.

Komunikacja: na wyspie Sal (główny cel turystów) nie ma publicznej komunikacji, można korzystać z taksówek lub wynająć samochód, cena taxi za 1 km – ok. 100 CVE.
Użyteczne adresy: Ambasada RP (najbliższa placówka dyplomatyczna znajduje się w Senegalu): Avenue des Ambassadeurs, Fann Residence, Dakar BP 343, Senegal, tel. 00221/ 8252403, 8242354, e-mail: ambassade.pl@entoo.sn; www.ambassade-pologne.sn; Konsulat RP w Praia; Konsul Honorowy: Marilla Maisa Salazar, BP 489, rue Andrade Corvo, Praia, Cap Vert, tel. 00238/613183, 614443.

Czas przelotu: Warszawa - Sal - 7 godz.

Czas lokalny: czas polski minus 2 godz.; kiedy w Polsce obowiązuje czas letni to minus 3 godz.
Kultura: kultura Wysp powstała ze zmieszania się kultury europejskiej, zwłaszcza portugalskiej, z elementami afrykańskimi. Najbardziej znanym twórcą pochodzącym z tego kraju jest śpiewaczka Cesária Évora oraz piosenkarka Lura. Literatura tworzona przez pisarzy pochodzących z Republiki Zielonego Przylądka, jest jedną z bogatszych w Afryce.
WARTO WIEDZIEĆ

Jedno z niewielu egzotycznych miejsc na świecie, którego nie odwiedzają tłumy turystów. Jednak ci, którzy tam dotrą odnajdują w nich swoje wyspy szczęśliwe. Dla Europejczyków przyjazne jest wszystko: klimat, natura, mieszkańcy, a nawet... ceny. Wystarczy zaledwie pięć godzin lotu z Lizbony, by znaleźć swoje miejsce na ziemi.

Na wyspie Fogo, w kalderze (rozległym zagłębieniu w szczytowej części wulkanu) mieszka 900 osób, bez wody i prądu. Wodę dowożą codziennie ciężarówki ze stolicy. Pomiędzy mieszkańcami Republiki Zielonego Przylądka nie ma żadnych konfliktów na tle rasowym, społecznym i religijnym. Zauważalna jest jedynie pewna rywalizacja między wyspami Sao Tiago i Sao Vicente.
Wyspy uchodzą za bezpieczne nie tylko dla mieszkańców, ale również dla turystów. Kobieta może o trzeciej nad ranem wyjść z dyskoteki i na piechotę wracać do hotelu. Miejscowi zapewne zechcą ją odprowadzić, a jeśli będzie pod wpływem alkoholu, to dopilnują, by nie zgubiła torebki i pieniędzy. Oczywiście zdarzają się wyjątki, należy zachować ostrożność!

Nie ma tu żadnych chorób tropikalnych, choć ostatnio w stolicy odnotowano dwa przypadki malarii. Na wyspach przywiązuje się dużą wagę do dbania o czystość i porządek. Na przykład na Santo Antao kontenery ze śmieciami opróżniane są codziennie, nawet w niedzielę.

Mniej więcej 6-8 lat temu telewizja stała się na wyspach rozrywką ogólnodostępną. Dzisiaj niemal wszyscy mieszkańcy spędzają długie godziny na śledzeniu losów bohaterów telenowel brazylijskich.

Przeciętne gospodarstwo domowe na wyspach składa się z 4,6 osoby. Znaczną część społeczeństwa stanowią samotni rodzice lub osoby żyjące w wolnych związkach, jedynie ok. 20% dorosłej populacji zawarło formalny ślub. Zwyczaj niezawierania małżeństw jest spuścizną portugalskiego systemu prawnego, który zabraniał małżeństw pomiędzy wolnymi a niewolnikami.

Kształcenie dzieci i młodzieży jest dla państwa dużym wydatkiem, chociażby ze względu na fakt, że 60 proc. społeczeństwa nie ukończyło jeszcze 18 lat. Nauka jest obowiązkowa, a ponieważ uczniów jest bardzo dużo, dzieci chodzą do szkoły na trzy zmiany. Pierwsza z nich zaczyna się o 8, a kończy o 13, druga trwa od 13 do 18, trzecia (tylko dla osób, które ukończyły 18 lat i chcą zdać maturę) od 18 do 22. W ten sposób budynki szkolne wykorzystuje się do maksimum, bo na budowę nowych obiektów państwo nie ma pieniędzy.

Największe powodzenie u kobiet mają nauczyciele, którzy zarabiają podwójną średnią krajową i... kierowcy. Ci drudzy dlatego, że dzięki ich narzędziu pracy można prowadzić "światowe życie" - jeździć tu i tam, i łatwiej znaleźć zaciszne miejsce, które sprzyjałoby rozwojowi miłosnych wypadków.

Mieszkańcy wysp są inteligentni, ale leniwi. Nic im się nie chce. Ci, którzy mają wyższe aspiracje - emigrują, pozostali wychodzą z założenia, że w życiu nie warto się za bardzo starać, bo ono i tak zawsze będzie takie samo: dach nad głową, ryba na obiad, słońce, taniec... Poziom życia mieszkańców wysp jest o wiele wyższy niż w Afryce. Nikt tu nie umiera z głodu, nie mieszka na ulicy. Ludzie posiadają niewiele, ale wystarczająco, by bezstresowo przeżyć życie. Nie ma też pomiędzy nimi zawiści, bo wszyscy żyją na takim samym poziomie. Ci, których rodziny wyemigrowały, otrzymują z zagranicy pieniądze i ubrania.

Wyspy nie mogą się poszczycić żadnymi bogactwami naturalnymi. Nie ma też na nich żadnego przemysłu. Jedynym produktem lokalnym jest otrzymywany z trzciny cukrowej rum Grogue, którego litrowa butelka kosztuje 3 euro.

Około 3/4 społeczeństwa stanowią Mulaci, reszta jest pochodzenia murzyńskiego. Na wyspach żyje także kilka tysięcy osób pochodzenia europejskiego, zwłaszcza portugalskiego. Na wyspach żyje ok. 435 tys. osób (2000 r.), natomiast poza granicami kraju, zwłaszcza w USA, Portugalii i Holandii żyje liczna diaspora, szacowana na ok. 700 tys. osób, z czego ok. 500 tys. w USA.
Ponad połowa ludności zamieszkuje główną wyspę archipelagu – Santiago.

Wyspy Przylądka są rajem dla mężczyzn, bo zamieszkują je urodziwe Kreolki. Są też niewątpliwie rajem dla kobiet, bo każda z nich jest tam adorowana, bez względu na wiek i wygląd. Nawet 60-latki mają powodzenie u mężczyzn. Dziewczyny w tym kraju tracą dziewictwo przed ukończeniem 13. roku życia. Rzadko jednak wychodzą za mąż. Instytucję małżeństwa uważa się za niemodną i niepraktyczną. Pary żyją w osobnych domach, najczęściej u swoich rodziców. Jeśli kobieta ma troje dzieci, to zapewne z dwoma lub trzema mężczyznami, którzy Jednak nie uczestniczą w ich wychowywaniu. Nikogo nie dziwi, że maluchy nie mają tatusia i zwykle mieszkają u dziadków lub wujostwa. Matki często emigrują do Portugalii lub Brazylii w poszukiwaniu pracy.

WARTO ZOBACZYĆ:
WYCIECZKI AKULTATYWNE:

Sal – fatamorgana i saliny – zwiedzanie Salin, w których przez odparowywanie wody morskiej pozyskuje się sól. Okazja do niecodziennej kąpieli w wodzie 26 razy bardziej słonej niż morska. Espargos – główne miasteczko i centrum administracyjne wyspy. Dalej trasa wiedzie przez żyzne ziemie Terra Boa, znanej ze zjawisk fatamorgany. Stąd już niedaleko do naturalnego, głębokiego na 20m słonego jeziora w Buraconie, gdzie będzie okazja popływać i zobaczyc ,,Magiczne oko” – zjawisko stworzone przez osobliwą grę światła i wodt – jest to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc na wyspie. W miejscowości Palmeira typowy lunch w lokalnej tawernie. Santa Maria - zwiedzanie centrum kultury.

Turkusowy rejs - rejs wzdłuż wybrzeży Sal, gdzie przy odświeżającym powiewie wiatru można zażywać kąpieli w gorących promieniach słońca, dla chętnych wędkowanie i nurkowanie;
Neptunus - po dnie Atlantyku – okazja do spotkania oko w oko z podwodnym światem wybrzeży Sal, na łodzi Neptunus z przeszkloną kabiną podwodną. Oprócz różnych gatunków ryb i innych morskich stworzeń, zobaczymy m.in. 2 spoczywające na dnie wraki statków – portugalskiego parowego statku Bolana, który zatonął w 1920 r., oraz statku Santo Antão, który zatonął w 1965 r. i spoczywa na dnie oceanu przedzielony na dwie części; przy odrobinie szczęścia można tu napotkać żółwie morskie.

Fogo - oddech wulkanu – wyspa Fogo uważana jest za jedną z najbardziej fascynujących w archipelagu. Jej główną atrakcję stanowi wciąż aktywny wulkan Fogo (z port. ogień), którego szczyt – Pico de Fogo z wysokością 2829 m stanowi najwyższy punkt na Cabo Verde. Wewnątrz kaldery wulkanu powstała wioska – Cha de Caldeiras, gdzie toczy się normalne życie. Wyspa słynie z delikatnej, aromatycznej kawy, a także białego wina i sera. Zwiedzanie przepięknego miasteczka São Felipe, z tradycyjnymi, kolonialnymi domkami. Następnie, podróżując wśród zapierających dech w piersiach, wulkanicznych krajobrazów przyjazd do wioski Cha de Caldeiras, gdzie wulkaniczny krajobraz kontrastuje z lokalnymi winnicami i egzotycznymi plantacjami. Tutejsze domy zbudowane są z czarnego kamienia, co jest wizytówką tego miejsca.

Boa vista - kraina rajskich plaż – Boa Vista ma najdłuższe i najpiękniejsze plaże na Cabo Verde – najsłynniejszą jest długa na 8 km plaża Santa Monica; w krajobraz wyspy wpisują się także palmy kokosowe i daktylowe, wzgórza, doliny i… pustynia. Uważa się, iż wyspa stanie się wkrótce jednym z głównych ośrodków wakacyjnych na archipelagu. Boa Vista znana jest także ze wspaniałej, lokalnej muzyki, pięknej, kolonialnej architektury oraz wyrobu ceramiki typowymi metodami afrykańskimi. W programie m.in.: wizyta w starej wytwórni ceramiki i w miasteczku Povoação Velha na pustyni. Odwiedzimy również plażę Santa Monica, gdzie będzie można popływać, oraz Deserto de Viana, z imponującym krajobrazem dostojnych wydm. Kolejnym punktem programu jest główna miejscowość na wyspie – Sal Rei, oraz Via Pittoresca – trakt otoczony bujnymi palmami kokosowymi i daktylowymi.
Santiago - chociaż Santiago wcale nie leży najbliżej Afryki – jest to najbardziej afrykańska z Wysp Zielonego Przylądka. Była to pierwsza, obok Maio wyspa archipelagu odkryta przez Portugalczyków w 1460 r. – dwa lata później na Santiago pojawili się pierwsi osadnicy, którzy założyli Ribeira Grande – szybko rozwijające się miasto, które przez wiele lat było wielkim ośrodkiem handlu niewolnikami. Dziś ludność napływowa z Senegalu i Gwinei Bissau stanowi sporą część mieszkańców wyspy. Santiago jest największą i najbardziej zaludnioną wyspą archipelagu, będącą jego głównym ośrodkiem administracyjnym.

Sao Vincente - kulturalno-rozrywkowa stolica archipelagu. To właśnie stąd pochodzi Cesaria Evora, São Vicente to także miejsce fantastycznych, corocznych karnawałów i festiwali – główny karnawał na São Vicente jest uważany za drugi największy na świecie po Rio. Mindelo jest najbardziej kosmopolitycznym miastem na wyspach, słynie z barwnego życia nocnego, wspaniałego portu i przepięknej kolonialnej architektury. Wyspa São Vicente znana jest także ze swych kraterów, które tworzą koloryt całej wyspy.